Mijn opa vertelde ons al over Pol Pot, wat een vreselijke dingen er gebeurd zijn in Cambodja onder zijn bewind. Ook vertelde hij ons over een museum in de hoofdstad, Phnom-Penh, dat gaat over die tijd. Twee dagen voor we in Phnom-Penh aankomen, krijgen we een berichtje van mijn moeder waarin ook zij ons ervan verzekerd dat we naar dit museum moeten gaan. Meestal slaan wij de musea over, maar nu het thuisfront ons zo duidelijk laat weten dat we dit museum echt niet mogen overslaan, zetten wij toch maar koers naar het Tuol Sleng museum.

Prikkeldraad op de balkons om zelfmoord te voorkomen.
Prikkeldraad op de balkons om zelfmoord te voorkomen.

Het museum staat middenin de stad. Het bestaat uit verschillende gebouwen van drie verdiepingen en een binnenplaats. Al meteen bij binnenkomst voelen we de bedrukte sfeer. Er staan bordjes dat het verboden is om hier hardop te lachen, maar ik denk dat deze overbodig zijn, wie zal hier nou lachen?

Circa 1 op 200 slachtoffers is levend uit deze gevangenis gekomen.
Circa 1 op 200 slachtoffers is levend uit deze gevangenis gekomen.

Van 1975 tot en met 1979 zijn hier naar schatting 14.000 tot 20.000 mensen gevangen gehouden, gemarteld en vermoord. Voor 1975 was dit een hogeschool, maar de Rode Khmer geloofde niet in onderwijs. Veel scholen werden gesloten en omgebouwd tot gevangenissen, martel- en moordcomplexen. De lichamen werden in enorme massagraven gedumpt. Toen in 1979 dit complex werd bevrijd, werden er binnen, naast zeven overlevenden, nog 14 lichamen gevonden. Deze mensen zijn op de binnenplaats begraven, zonder dat iemand weet wie het zijn. Van de 7 miljoen Cambodjanen kwamen er tijdens het bewind van de Rode Khmer (1975-1979) naar schatting 1,7 tot 2 miljoen om het leven.

Een oude munitiedoos op een stalen bed.
Een oude munitiedoos op een stalen bed.

Het eerste gebouw dat we bekijken bestaat uit lege zalen met alleen een bed in het midden. Aan de muren hangen foto’s van hoe de bevrijders de zalen aantroffen: op de bedden, bestaand uit alleen een stalen frame, liggen de vastgebonden, verminkte en onherkenbare lichamen van mensen die zwaar gemarteld zijn. In het tweede gebouw hangen honderden en honderden portretfoto’s. Vrouwen, mannen, kinderen en zelfs baby’s. Alle mensen die hier werden gevangengenomen, meestal zonder reden, werden bij binnenkomst gefotografeerd. De blik in de ogen van deze onschuldige mensen, de onwetendheid van wat hun te wachten staat of misschien juist het besef, is vreselijk om te zien.

Minuscule hokjes voor eenzame opsluiting.
Minuscule hokjes voor eenzame opsluiting.

Alle verdiepingen van het volgende gebouw bestaan uit kleine cellen waar mensen gevangen werden gehouden. In het laatste gebouw staan vele martelvoorwerpen met een print er naast van hoe het gebruikt werd, liggen schedels van mensen en hangt een verhaal van een van  de 7 mensen die hier levend gevonden werden tijdens de bevrijding.

Een drankje drinken om weer even tot rust te komen, voordat wij verder kunnen.
Een drankje drinken om weer even tot rust te komen, voordat wij verder kunnen.

Sander en ik kunnen maar weinig uitbrengen. Stil lopen we weer naar buiten, het terrein af. Ik kan moeilijk beschrijven hoe we ons voelen. Maar voor we weer in staat zijn om verder te gaan en nog maar iets te doen, zitten we een uur in een cafétje met een grote beker ijskoffie.

4 gedachtes op “Tuol Sleng museum

Laat ons weten wat je vind van deze post. Geef een reactie!